Четврта недела по Педесетница – Света Архиерејска Литургија во храмот „Рождество на Пресвета Богородица“, во Битола

На 18.07.2021 г., во Четвртата недела по Педесетница, кога го празнуваме споменот на Преподобниот Атанасиј Атонски, Преподобниот маченик Кипријан НовиПреподобниот Лампад и Преподобната маченичка Елисавета Фјодоровна, Митрополитот Преспанско-пелагониски г. Петар, во сослужение на протоереј-ставрофор Никола Грамбозов, протоерејот Атанас Лажовски и протоѓаконот Драган Ѓеоргиевски, отслужи Света Божествена Литургија во храмот „Рождество на Пресвета Богородица“, во Битола.

На Божествената Литургија, верниот народ се причести со Светите Христови Тајни.

Во името на Отецот и Синот и Светиот Дух!

„Навистина ви велам: ни во Израилот не најдов така силна вера“ (сп. Мат. 8, 10), им рекол Спасителот Господ Исус Христос на оние, кои биле присутни во Капернаум, кога кон Него пристапил еден стотник т.е. управник на сто војници, а кај нас тој чин обично го именуваме со капетан.

Овој човек (стотникот), по потекло не бил евреин (јудеец), туку бил римјанин и многубожец, кој не верувал во старозаветната вета, во Месијата т.е. во Христа Спасителот, Кој требало да дојде од небесата, да се воплоти и да стане човек, и во сè да се изедначи со нас луѓето по природа, освен во гревот.

Овој човек, пристапил кон Господа и умилно почнал да Го моли да го излекува неговиот болен слуга, со зборовите: „Господи, кажи само еден збор и слугата мој ќе оздрави” (сп. Мат. 8, 8). А Господ му вели дека ќе дојде во неговиот дом и дека ќе го излекува неговиот слуга, но стотникот на тоа Му вели Господа: „Господи, не сум достоен да влезеш во мојот дом; Ти кажи само еден збор и слугата мој ќе оздрави; зашто и јас сум човек подвластен, кога на војник ќе му речам; Оди! и тој оди; на другиот: Дојди! и тој доаѓа; а на слугата: Направи тоа! и тој прави” (сп. Мат. 8, 8-9). Но Ти, кажи само еден збор и мојот слуга ќе оздрави.

Ете, затоа Господ извикал пред присутниот народ и рекол: „Навистина ви велам: ни во Израилот не најдов така силна вера (сп. Мат. 8, 10). И му рекол стотникот: „Оди си, и нека ти биде според верата твоја“ (сп. Мат. 8, 13), и се вели во тој час оздраве слугата негов.

Браќа и сестри, овде веднаш нашето внимание е свртено кон Христовите зборови: „Навистина ви велам: ни во Израилот не најдов така силна вера (сп. Мат. 8, 10). Имено, за да се спаси човечкиот род, за да се спасат луѓето, прва и основна работа, е верата во Бога. Aко човекoт не верува т.е. ако нема чиста, кристална и јасна вера, онаква, каква што нам ни ја предале Светите Апостоли, кои од Господа наш Исуса Христа, ја слушнале верата за Троичниот Бог, за Отецот, и Синот, и Светиот Дух, за создавањето на светот, за содавањето на човекот, како венец или круна на сè создадено на земјата, за тоа како треба луѓето да живеат и дека сите се браќа и сестри помеѓу себе т.е. деца на небесниот Отец, нема спасение.

Нашата Света Православна Вера, браќа и сестри, е изложена во Светото Писмо, Светото Предание и учењето на Светите отци, односно во догмите и правилата, кои се донесени на Вселенските и Помесните Собори на нашата Светата Православна Црква, како и на богослужбите и Божествените Литургии, кои се централно богослужение на Православната Црква.

Таквата вера, која е прочистена, јасна, конкретна и неизмешана со суеверие, кое за жал денес е присутно кај нас православните христијани, преку кажувањата на разни бајачи и гатачи, кои се ѓаволско дело, е спасоносна, браќа и сестри.

Ете, овој стотник, поверувал во Христа нашиот Бог и Спасител, дека Он е Месијата, Синот Божји, Оној што управува со светот, и дека само еден збор треба да каже, и сè ќе се исполни. Затоа, браќа и сестри, во Светото Писмо е кажано дека без вера, ние не можеме да Му угодиме на Бога. Потребна е вера, но истата треба да биде права, чиста и вистинска.

Слушнавме исто така дека овој стотник, покрај тоа што покажал силна вера во Господа Исуса Христа, покажал и голема љубов кон својот слуга, зашто ние обично ги сакаме оние што нас нè сакаат, ги сакаме најблиските, родителите, а родителите ги сакаат децата, потоа децата меѓу себе се сакаат, братчињата, сестрите и.т.н., но да треба се сакаат сите луѓе, па дури и непријателите, а за тоа пример ни дал Спасителот Господ Исус Христос од Крстот, укажувајќи на тоа дека треба да се сакаат и непријателите, зашто токму оние што Него Го распнале, Христос за нив се молел од Крстот со зборовите: „Опрости им Отче, зашто незнаат што прават“ (сп. Лука 23, 34). Така се молеле и мачениците, кои незнабошците ги распнувале, ги убивале на различни начини, кои ги сечеле со пили, ги ставале на клади, ги фрлале во огин, пред ѕверови и.т.н. Па така, браќа и сестри, луѓето не треба да се мразат, кое нешто за жал, ние често го правиме, не разликувајќи што е човекот, а што е злото или гревот во него.

Исто како што лекарот не ги мрази болните, туку ја мрази болеста во нив, и никогаш не ги убива болните, колку и да е заразна и опасна болеста, како што е и оваа сегашната Kovid-19, туку заразените ги спасува, мразејќи ја болеста во нив. И ние не треба да ги мразиме луѓето, туку треба да го мразиме гревот во нив, зашто сите ние сме подложни на грев. Разликата е во тоа, браќа и сестри, колку и какви гревови имаме, дали помали или поголеми, дали несмртни или смртни гревови, и колку се трудиме од нив да се ослободиме.

Па така, нашата должност е да се бориме не против луѓето, туку против злото и гревот што е во нив, а и против гревот што е и во нас, почнувајќи од самите себе. Зашто е кажано: „Kој сака душата своја да ја сочува, тој ќе ја загуби; а кој ќе ја загуби душата своја заради Мене и заради Моето Евангелие, тој ќе ја спаси“ (сп. Марко 8, 35). Овие зборови не се однесуваат на тоа да се мрази душата, која е живо, нематеријално и разумно слободно суштество, која му дава сила и моќ на човекот и е носител на нашите чувства и желби, туку да се мрази гревот на душата, односно душа која е приземјена, да се мрази она што не и е својствено на душата, а го прифатила, односно желбата за земните, материјалните и преодните работи, а не за небесните. Телото се храни со физичка храна, а душата се храни со духовна храна. Душата не бара јадења, пиења, опивања и пријадувања, туку бара духовна храна, а духовната храна е Светото Писмо, Светото Евангелие, кои се Божествените зборови. Ете,  со тоа се храни душата.

Да си споменуваме, браќа и сестри, како оној богат човек, кому нивата му родила многу род и рекол: „Душо моја, јади пиј и весели се, бидејќи имаш многу богатства за многу години„ (сп. Лука 12, 19). Господ му вели: „Уште ноќеска, сатаната и демоните, ќе ти ја земат душата твоја, и тоа што си го подготвил, на кого ќе остане?“ (сп. Лука 19. 20). И ете, кога се нашол во адот, во големи страдање, се молел на праотецот Авраам, во чии прегратки бил сиромавиот, Лазар умрениот, да го прати на земјата кај неговите браќа, за да им каже во каква мака се наоѓаат грешниците, за да не дојдат и тие во истата мака, на што Авраам му рекол: „Не, нема потреба Лазар да оди во твојот дом, бидејќи тие го имаат Мојсеј и пророците и ако во нив веруваат, ќе се спасат, а ако не веруваат, дури и Лазар да воскресне од мртвите и да им каже каква е твојата состојба тука, нема да поверуваат“ (сп. Лука 16, 29-31).

За тоа имаме многу сведоштва, браќа и сестри. Ние го имаме сведоштвото на Јуда, Христовиот апостол, кој ги гледач чудата на Христа нашиот Бог и Спасител, кој бил чувар на црковната каса и крадел од неа. Зошто? Затоа што полека навикнал на злото, на кражбата, така што неговото срце и душа, биле повеќе приврзани  кон богатството и парите, отколку кон небесното Царство, па затоа и го загубил Царството Небесно.

Овој човек, стотникот, покажал не само љубов кон својот слуга, туку и големо смирение, велејќи дека не е достоен Господ да дојде под покривот на неговиот дом. И ние, браќа и сестри, кога Христа треба да Го примиме во нашите тела, срца и души, треба да постапиме, како што постапил овој стотник. Црковниот поет, кој ги напишал молитвите пред причесна, во предвид го имал токму овој настан и овие зборови на стотниот: „ Господи, не сум достоен да влезеш под покривот на мојата душа“ (сп. Мат. 8, 8).

Така и ние, браќа и сестри, пред Причесната ги читаме молитвите, во кои се вели „Господ Боже, не сум достоен да влезеш под покривот на мојата душа“. Ако ние покажеме навистина таква смиреност, ако покажеме таква пониженост дека сме најгрешни од сите, како што читаме во молитвата пред Причесната, или како што вели Свети апостол Павле: „Јас сум најгрешниот и најнедостојниот од сите луѓе“ (сп. 1. Кор. 15, 9), тогаш ние можеме да пристапиме и да Ги примиме Телото и Крвта на Христа нашиот Бог и Спасител.

Многумина велат дека човекот треба да биде достоен за да се причести, но знаете ли кога човекот треба да се причести? Кога ќе се почувствува најнедостоен и најгрешен од сите, и кога ќе покаже смирение. Ете, тогаш нека пристапи и нека се причести. Исто така пред Причесната, потребна е и подготовка, односно во сите еднодневни денови за пост и во големите пости т.е. во Божикниот, Богородичниот, Велигденскиот и Петровденскиот, во кои се наоѓаме сега. Ако ги постиме постите и се каеме и исповедаме, ние треба на секоја Божествена Литургија да се причестуваме. И така, не по нашата заслуга, но по милоста Божја, ние можеме да пристапиме кон Телото и Крвта на Христа нашиот Бог и Спасите. Токму затоа во првото блаженство се вели: „Блажени се бедните по дух“ (сп. Мат. 5, 3). Како е можно бедните по дух да бидат блажени? Многумина мислат дека тоа е голема навреда за луѓето, па и за верниците. Знаете кои се бедни по дух? Бедни по дух се оние луѓе, кои ништо не сметаат за свое. Тие знаат дека сè од Бога создадени, и дека сè што имаат, е Божјо. Токму затоа на Божествената Литургија, ние свештенослужителите кога ја извршуваме, односно Го подигнуваме Агнецот велиме: „Твоя от Твоих Тебе приносяще о всех и за вся “ т.е. од Твоите дарови Господи, (а не од нашите) Тебе Ти принесуваме. Тие дарови т.е. Лебот и Виното, се приносот на Божествената Литургија, кои ние Му Го даваме на Бога. Значи од Твоите дарови, а не од нашите, Тебе Ти принесуваме за сите и за сè.

Ете, такви се тие луѓе, кои ништо за свое не сметаат. Па затоа и Светите Апостоли велеле дека нив сите ги сметале за сиромаси и бедни, а тие нив (другите) ги збогатувале. Зошто ги збогатувале  или обогатуале? Затоа што тие им го проповедале словото Божјо т.е. им го нуделе Бога. А кој е побогат, од оној што Го има Бога во себе? Најбогати се оние луѓе, кои го носат Бога во своето срце, како што бил Свети Игнатиј Богоносец, кој не случајно е наречен богоносец, бидејќи секој момент, секој миг, секој час, секој ден во текот на сиот негов живот, само на Бога мислел, само Бога Го чувствувал во своето срце и целиот свој живот на Бога Му Го предал. Затоа кога пострадал во колосеумот и кога го растргнале ѕверовите, од него (покрај неколку коски) останало само неговото срце, кое кога го пресекле, виделе дека на срцето биле напишани Христови зборови: „Исус Христос“, бидејќи Го носел Христа во своето срце и во својата душа. Ете тие се богатите, кои Го носат Бога во своето срце.

Па така, браќа и сестри, ако ние сакаме да се поучиме од денешното Свето Евангелие, треба правилно да ја разбереме силната вера на стотникот, кој верувал дека Христос само со еден збор може да го излекува неговиот слуга. Ако и ние веруваме така и имаме чиста  вера, која е православна и христијанска, која нема да биде измешана со суеверието на гатачите, бајачите, протестантите, римокатолиците и другите, кои погрешно веруваат, тогаш Господ ќе ги услиши нашите молитви, молби и прозби, кога ние му се молиме.

Најголемата грешка и најголемата опасност за нас православните христијани, е кога мислиме дека нашата вера е иста со другите. Не, браќа и сестри. Исклучиво чиста вера, е верата на православните, во која за жал во некои периоди се случило да навлезат погрешни учења во верата, но Црквата нив ги препознала и ги отстранила. И сите такви еретици, кои погрешно учеле за верата, се прогласени за отпадници од верата и се анатемисани од страна на Црквата.

Значи, само со чиста вера и смирение, како што покажал стотникот, кој рекол дека не е достоен Христос да влезе во неговиот дом, и со покажана љубов, како што тој покажал кон својот слуга, кој не бил негово чедо и имал љубов кон него, и поради таа љубов, а не поради верата на неговиот болен слуга, Господ го излекувал, туку го излекувал заради верата на стотникот.

Да се помолиме, браќа и сестри, и нам Господ преку молитвите и застапништвото на Мајката Божја, Пресвета Богородица, и на Сите Свети, да ни даде таква сила вера, како што имал стотникот во Капернаум, кој од љубов кон нив (Евреите), им изградил храм.

Исто така, да се помолиме Господ да ни даде смирение, како што имал стотникот, кој рекол дека не е достоен Господ да влезе во неговиот дом, пи  и ние да се помолиме и да речеме дека не сме достојни, Господ да влезе под покривот на нашата душа, и така покајани и исповедани, да пристапиме кон Телото и Крвта на Христа нашиот Бог и Спасител. Амин!

Митрополит Преспанско-пелагониски и Администратор Австралиско- новозеландски г. Петар