Двасет и деветтата недела по Педесетница (Недела на Светите Праотци)– Света Архиерејска Литургија во храмот „Свети Великомаченик Димитриј“, во Битола

На 27.12.2020 г., во Дваeсет и деветтата недела по Педесетница (Недела на Светите Праотци), кога го празнуваме споменот на Светите маченици Тирс, Левкиј, КалиникФилимон, Аполониј, Аријан и други, Митрополитот Преспанско-пелагониски г. Петар, во сослушение на протоерејот Кирил Трајковски и ѓаконот Ѓорѓи Делев, отслужи Света Божествена Литургија во соборниот храм „Свети Великомаченик Димитриј“, во Битола.

На Божествената Литургија, верниот народ се причести со Светите Христови Тајни.

Во името на Отецот и Синот и Светиот Дух!

Денеска, браќа и сестри, е Дваесет и деветта недела по Педесетница, по Духовден, и денешното Свето Евангелие говори за десетте болни – лепрозни луѓе, кои оддалеку викале по Христа: „Господи Исусе, Сине Давидов, смилувај се на нас!“ (Лука 17, 13) Господ ги слушнал и ги излекувал и им рекол да одат и да се покажат пред свештениците (Лука 17, 14), затоа што било обичај, штом свештениците ќе потврдат дека болните – лепрозните се здрави, дури тогаш можеле да се движат меѓу луѓето, зашто оваа болест била страшна, заразна и затоа тие биле исклучувани или изолирани од заедничкото живеење со другите луѓе.

Тие живееле надвор од градските ѕидови и раните свои со ѓерамиди ги обложувале и стружеле, за да си ги ублажат болките. Ним, целото тело им станувало една огромна рана и така го завршувале својот живот. Луѓето кои се сожалувале над нив, им оставале храна и облекло, за да го завршат крајот од својот живот.

Ете, откако Господ ги излекувал, еден од (нив) десетте (Лука 17, 17), се вратил да му заблагодари на Господа Исуса Христа, а Господ му одговорил: „Оди си со мир, верата твоја те спаси“ (Лука 17, 19)  и со тоа го ослободил, не само од телесната болест, туку и од духовната болест, од духовната лепра, што не било случај со останатите, кои биле само телесно излекувани. Зошто? Затоа што тие не му заблагодариле на Бога, за доброто што Господ им го направил, што ги излекувал од таа тешка болест.

Браќа и сестри, во 115 псалм се вели: „Што да Му дадеме на Господа за сите добрини што ни ги направил?“ И кога вистински ќе размислеме што се Господ ни дал, ќе видиме дека тоа се огромни богатства што ни ги дал Бог. Ни ја дал пред сè оваа земја на која што живееме, ни го дал сонцето да свети дење, месечината ноќе, ѕвездите, планините, горите, ни ги дал океаните, морињата, езерата, реките, потоците, ни ги дал цвеќињата, полињата полски, ни дал сè што е потребно за да можеме да живееме на светот. А најбитно е тоа што ни дал да имаме души, кои по своето постоење се слични на Бога, зашто Господ го создал човекот по Својата слика, во душата му дал да има три значајни дела, а тоа се:

  • најнапред – умот, преку кого ние мислиме, го спознаваме Бога и исто така можеме да Го гледаме Бога, ако се усповршуваме кон тоа;
  • ни дал и разум, преку кого ги расудуваме нештата и можеме да правиме разлика измеѓу доброто и лошото;
  • и ни дал волја – преку која ние практично и живееме и се движиме и го правиме она што го правиме.

Он ни ги дал сите овие благодети, но знаејќи ја нашата гревовна состојба, ни го дал и најбитното, ни се дал Себе Си, ни дал можност повторно да бидеме во заедница со Него, со Троичниот Бог – Отецот и Синот и Светиот Дух и како што се вели во Светото Писмо: „Отецот толку го возљуби светот, што го даде и Својот Еднороден Син – Господ наш Исус Христос, та секој што ќе поверува во Него, да не загине, туку да има живот вечен“.

Ете браќа и сестри, дури и Својот Син Единороден ни го дал Господ. А давањето било следно: совршениот Син Божји, Кој превечно се раѓа од Отецот, од преголема љубов кон човечкиот род, излегол од прегратките на Отецот и дошол на земјата, се родил од Пресвета Богородица и Приснодева Марија, се воплотил, примил човечко тело и во сè се изедначил со нас луѓето, освен во гревот и на тој начин, Господ Исус Христос Синот Божји, поживеал на земјата. Заради нас и од љубов кон нас пострадал,  примил и распнување на Крст, ја пролеал Својата Света Крв на Крстот, со кое нешто нè извадил од гревот и смртта и повторно нè вратил во заедница со Бога – Троичниот.

Браќа и сестри, гледате ли колку и какви дарови ни дал Господ, а ние како му возрваќаме? И како му благодариме на Бога за тие нешта што ни ги дал? Најнапред, ние ако нешто му дадеме на Бога и луѓето, ние не даваме од нашето. Ние го даваме Божјото, зашто самите ништо немаме. На овој свет ние ништо не сме донеле со нашето раѓање. Сè што имаме на располагање е Божја милост и токму поради тоа, кога правиме добри дела, кога даваме некому нешто, во името Христово треба да даваме и да Му благодариме на Бога, бидејќи не ние сме заслужни за нешто, туку по милоста Божја сме го добиле тоа што сме го добиле, а треба да го искористиме за наше спасение. Зашто е кажано во Светото Писмо: „секој добар дар доаѓа одозгора, од Отецот на Светлините“, што значи дека сите дарови се од Бога, браќа и сестри.

Понатаму, кога ние веќе зборуваме, за тоа дека Господ сè ни дал, и треба да Му благодариме на Бога, да си спомнеме на прекрасните примери и во Стариот и во Новиот Завет, за благодарењето на Бога. Да си спомнеме за праведниот Јов, кој што бил најбогатиот човек во земјата Уз и сè што Господ му дал, целото богатство и десетте деца и сопругата негова и сè што имал, не сметал ништо дека е негово, сето го сметал за Божји дар и тоа го давал на оние што имале од тоа потреба. Покрај себе никогаш не оставил да има гладни, ниту жедни, ги помагал болните, исто така, намерник не можел да одмине, помине, а да не сврати во неговиот дом.

Но поради зависта на сатаната, ѓаволот, му било одземено сето богатство што го имал, челадта му ги убил сатаната преку земјотрес, кога славеле роденден на неговиот најстар син – куќата се срушила и му ги убила децата. На него, исто како на овие луѓе од Евангелието, дошла најтешката и најлошата болест – лепрата. Тој бил исфрлен надвор од ѕидините на градот и оставен, како што некои Евреи тогаш сметале дека не може човек што тешко боледува од таа болест, со мир да умре ако не похули на Бога. Дури и неговата жена и неговите четворица пријатели, отишле да го посетат и да го убедуваат да похули, да зборува лоши зборови против Бога, за да умре конечно во мир. Но он тоа не го направил, и рекол: „Зар кога ни даваше Господ добрини, богатство и сè што имаме, не му благодаревме на Бога? (Јов. 2, 10) А сега тоа што не беше наша заслуга, туку Божја милост, да не Му благодариме на Бога.“ И затоа, неговите зборови биле:„ Господ даде, Господ зеде – нека е благословено името Господово“ (Јов. 1, 21). Ете, тој, праведниот Јов, заблагодарувал на Бога и за добрините и за страдењето, браќа и сестри.

Ако тој пример го следиме ние, и така се однесуваме, и за добрините што ги имаме, и за страдањата во нашиот живот, заради било какви потешкотии и страдања, болести итн., тоа не е за ништо друго (кога имаме болен некој во семејството, кога ќе ни умре некој близок). Туку тоа е да се види нашата вера, дали ние навистина веруваме во Бога.

Кога дошол на земјата, Господ Исус Христос, на апостолите не им ветил уживања, туку рекол: „Ако Мене ме гонеа и вас ќе ве гонат, ако Моите зборови ги запазија и вашите ќе ги запазат.“(Јован 15, 20) И само преку страдања, преку маки, преку искушенија можеме да се спасиме.

Покрај овој пример со праведниот Јов, имаме и безброј други примери, за луѓе што му благодареле на Бога, за тоа што им било дадено. Но имаме и случаеви, кога луѓето не само што не Му благодареле на Бога, туку и хулеле на Бога. Имаме и примери на неблагодарност, и јас ќе наведам само еден таков случај. Имено, кралот Филип, таткото на Александар Македонски, имал големи расправии со Грците. Се заканувала војна со нив и тој сакал тоа да се надмине со посредништво. Испратил луѓе, свој генерал кој бил одличен дипломат, да зборува со нив и да ги убеди да не дојде до војна. Таа средба била на островите и откако тој ја завршил својата мисија, со бродот тргнал да се враќа назад и во Егејското море, настанала голема бура. Бродот бил искршен целиот, а тој, на брегот, покрај заливот на морето, бил во опасност да се удави.

Еден човек, кој имал тука плантажа на овошја, скокнал во морето, жртвувајќи го и својот живот за да го спаси, и го спасил. Две недели го чувал дома,  додека не се опорави и дури потоа го пуштил да си оди дома. А овој, откако си отишол дома, царот го прашал што сака да му даде како благодарност за она што го направил? Тој рекол: „плантажата на еден човек на брегот од заливот на Егејското море“, то ест, плантажата од човекот кој му го спасил животот. Царот наредил и била одземена плантажата со овошјата и дадена била на овој посредник и генерал, кој ја извршил таа мисија.

Сопственикот пак побарал да се сретне со царот и да му пренесе што се случило, дека овој наместо благодарност, издејствувал да му биде одземено и неговото богатство што го наследил од неговиот татко. Тогаш, царот наредил да го доведат генералот и заповедал да се вжешти еден железен печат во огинот и да му се втисне на челото. На печатот пишувало „неблагодарен гостин“, за сите што ќе го гледале тој генерал, да знаат дека за неблагодарност треба да се жигоса човекот кој не знае да благодари.

Господ, во неговиот живот, заради нас пострадал, бил тепан, бил биен, бил камшикуван, бил плукан, трнов венец му ставиле на главата, Крстот го носел и на него бил распнат и преку Крвта Негова, нас нè избавил од гревот и смртта. И ете, во една црковна песна во 12-от антифон, ова им го вели Господ на Јудеите: „ Луѓе мои што ви направив? Слепците ви ги просветив да прогледаат, прокажените ги очистив, болните од постела ви ги подигнав, мртвите ви ги воскреснував, луѓе Мои што ви направив, а што Ми дадовте вие, за возврат? За маната (храна што им ја давал на Евреите, кога биле во пустињата) ми дадовте жолчка (на Крстот), за водата – оцет, за тоа што ве љубев, што ве сакав, на Крст ме приковавте. Луѓе мои што ви направив? Ова повеќе нема да го трпам, ќе ги повикам другите (незнабошците), кои ќе бидат Мој народ и тие ќе Ме прослават со Отецот и Светиот Дух, и Јас ќе им дадам живот вечен“.

Ете што Евреите Му направиле и Му возвратиле на Бога, за тоа што Тој ги возљубил нив. Затоа браќа и сестри, она што ние нам од Бога дадено и направено треба да му благодариме. А благодарноста наша се состои во следното: сè што имаме да не го сметаме за наше, туку да го сметаме за Божји дар и милост Божја и тоа да го користиме за спасение на нашите души. Ако имаме богатство да одвоиме дел од него за сираци, сиромаси, вдовици, болни, да посетиме ожалостени, болни во болниците, затвореници во затворите, итн. Ние треба на жртва самите на Бога да му се принесеме. Слушнавте денес на Литургијата кога се пее „Твоја од Твоих…Тебје приносим – Од Твоите дарови Тебе Ти принесуваме… и Ти благодариме, Боже наш“

А кои се тие дарови што му ги даваме на Бога? Место леб, за храна наша и место вино, за пиење наше, на Божествената Литургија, лебот Кој се претвора во Тело Христово и виното, Кое се претвора во Крв Христова, тие (дарови) Господ нам ни ги дава. Бидејќи Господ ни ги дал лебот и виното, ние му ги принесуваме тие дарови кои ни ги дал – од Неговите дарови, Му даваме Нему и Тој ги претвора во Тело и Крв со Светиот Дух на Божествената Литургија.

Па така, браќа и сестри, ако Господ Себе Си не се поштедил, туку се жртвувал заради нас и се жртвува за нас на секоја Божествена Литургија и се распнува на секоја Божествена Литургија и ја пролева Својата Света Крв, а Светиот Дух не се гнаси од нас, нечистите и недостојните, туку ете поради милоста Своја и поради покајанието наше и поради тоа што се исповедаме, слегува Светиот Дух на нас и влегува во нас и нè осветува и нè прави да бидеме свети, односно нашите тела, ги прави „храмови на Светиот Дух“ (1. Кор. 3, 16).

Па така, знаејќи дека сè што имаме е Божји дар, да Му се помолиме на Бога, Неговите дарови да ни ги дарува според милоста Негова, а не според нашите дела и заслуги. Амин!  

Митрополит Преспанско-пелагониски и Администратор Австралиско- новозеландски г. Петар